Zasady udzielania pierwszej pomocy w górach
Przygotowując się do górskiej wyprawy, warto mieć świadomość, że nawet najprostszy szlak może wiązać się z różnymi zagrożeniami, takimi jak urazy, odwodnienie czy nagłe zmiany pogody. Każda wycieczka powinna być poprzedzona odpowiednim przygotowaniem, w tym wiedzą na temat udzielania pierwszej pomocy.
Co należy wiedzieć przed wyruszeniem w góry?
Góry różnią się od innych terenów pod wieloma względami:
- pomoc medyczna może być niedostępna lub opóźniona z powodu trudnych warunków,
- warunki atmosferyczne mogą szybko ulegać zmianie,
- kluczowa jest pomoc własna oraz współpraca z innymi turystami w sytuacjach awaryjnych.
Podstawowe wyposażenie apteczki górskiej
Warto zabrać ze sobą:
- środki opatrunkowe: opatrunki jałowe, bandaże elastyczne, chustę trójkątną, plastry z opatrunkiem, plastry na odciski,
- środki dezynfekujące (np. Octenisept),
- rękawiczki jednorazowe, nożyczki, pęsetę,
- folię NRC (termoizolacyjną),
- maseczkę do resuscytacji,
- leki przeciwbólowe oraz antyhistaminowe (na reakcje alergiczne),
- leki stosowane na stałe (np. na astmę, cukrzycę).
W wyższych partiach gór warto rozważyć zabranie szyny unieruchamiającej typu Sam Splint, która zajmuje niewiele miejsca i skutecznie stabilizuje złamania. Przy tamowaniu krwotoku pomocna może być opaska zaciskowa.
Najczęstsze zagrożenia i reakcje
Skręcenia, złamania:
- Unieruchom kończynę powyżej i poniżej miejsca kontuzji.
- Nie ruszaj poszkodowanego, jeśli podejrzewasz uraz kręgosłupa.
- Wezwij pomoc.
Rany i krwawienia:
- Uciskaj ranę jałowym opatrunkiem.
- Zdezynfekuj, a następnie nałóż opatrunek.
- W przypadku głębokich ran niezbędna jest interwencja lekarza.
Odwodnienie, udar cieplny:
Objawy to silne zmęczenie, zawroty głowy oraz zaburzenia świadomości.
- Chroń poszkodowanego przed słońcem, podawaj wodę oraz chłodź jego ciało.
- W bardziej skomplikowanych przypadkach należy wezwać pomoc.
Ukąszenia owadów oraz reakcje alergiczne:
- Usuń żądło (najlepiej kartą, nie pęsetą).
- Schłodź miejsce ukąszenia, podaj lek przeciwalergiczny.
- W przypadku wstrząsu anafilaktycznego: umieść poszkodowanego w pozycji leżącej z uniesionymi nogami i natychmiast wezwij pomoc.
Hipotermia:
- Przemoczona odzież, wiatr oraz brak ruchu mogą szybko prowadzić do wychłodzenia.
- Okryj poszkodowanego folią NRC, podaj ciepły napój i ogrzewaj go – nie podawaj alkoholu.
Jak skutecznie wezwać pomoc?
- Najlepiej skorzystać z aplikacji „Ratunek”, która automatycznie przesyła lokalizację do GOPR/TOPR.
- Numer alarmowy GOPR/TOPR to 601 100 300 lub 985.
Podczas rozmowy z dyspozytorem:
- zachowaj spokój,
- dokładnie określ miejsce zdarzenia,
- podaj liczbę poszkodowanych oraz rodzaj obrażeń.
Znajomość podstawowych zasad, spokój oraz rozsądek mogą zadecydować o zdrowiu lub życiu innych. Warto być przygotowanym i cieszyć się bezpiecznymi wędrówkami.