Od maja 2026 roku w życie weszło rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące standardów organizacyjnych w zakresie opieki okołoporodowej. Zmiany mają na celu zapewnienie kobietom szacunku w kontekście ich decyzji dotyczących porodu.
Perinatologia jest specjalnością medycyny zajmującą się opieką nad kobietami w ciąży, noworodkami oraz płodami, ze szczególnym uwzględnieniem diagnostyki oraz leczenia ciąż wysokiego ryzyka. Opieka perinatalna obejmuje szereg działań, które mają na celu wsparcie zdrowia zarówno kobiet, jak i ich dzieci.
W skład opieki okołoporodowej wchodzą:
- promocja zdrowia
- planowanie rodziny
- opieka przedkoncepcyjna
- wykrywanie zagrożeń dla matki i płodu
- opieka medyczna w czasie ciąży, porodu i połogu.
Do tej opieki przyczyniają się:
- lekarze perinatolodzy oraz położnicy
- neonatolodzy
- wykwalifikowane położne.
Wprowadzone zmiany obejmują:
- rozszerzenie kompetencji personelu medycznego, w tym roli położnej
- organizację zapewniającą dostęp do świadczeń dla kobiet z różnymi potrzebami
- wzmocnienie praw kobiet oraz realną możliwość korzystania z nich w praktyce.
Kobiety w ciąży powinny dbać o siebie i konsultować się z lekarzem. Rekomendowane jest wybieranie położnej oraz korzystanie z jej wsparcia.
Najważniejsze zmiany
Nowe standardy opieki okołoporodowej wprowadzają zmiany w następujących obszarach:
- Edukacja przedporodowa rozpocznie się możliwie wcześnie, od momentu potwierdzenia ciąży, z uwzględnieniem roli ojca dziecka.
- Poszerzenie zakresu badań w ciąży, w tym dodatkowe badania w kierunku wirusa HBV.
- Łatwiejszy dostęp do znieczulenia – szpitale będą zobowiązane do publikacji informacji o dostępnych metodach łagodzenia bólu porodowego.
- Zobowiązanie do kontaktu skóra do skóry również w przypadku porodu zabiegowego, pod warunkiem dobrego stanu zdrowia matki i noworodka oraz zapewnienia minimum dwóch godzin nieprzerwanego kontaktu po porodzie.
- Ochrona kobiet w sytuacjach szczególnych – wprowadzony zostaje zakaz wspólnego umieszczania w sali kobiet po poronieniu z pacjentkami, które urodziły zdrowe dziecko.
- Ograniczenie interwencji medycznych bez uzasadnionych wskazań.
- Wsparcie w karmieniu piersią oraz pomoc w zakresie laktacji dla kobiet po poronieniach.
- Możliwość spożywania lekkostrawnych posiłków podczas porodu, w konsultacji z personelem medycznym.
- Zwiększenie roli położnej w zapewnieniu profesjonalnej opieki w okresie połogu.
Placówki medyczne zobowiązane są do aktualizacji procedur oraz przeszkolenia personelu w związku z nowymi standardami.
Podstawa prawna
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dziennik Ustaw 2025 r. poz. 1525)