Według badania Głównego Urzędu Statystycznego, rzeczywista liczba mieszkańców Częstochowy wynosi około 225 tysięcy. Badanie to, określane jako „ślady życia”, miało na celu oszacowanie liczby ludności w Polsce, obejmując także cudzoziemców. Częstochowa jest drugim miastem w Polsce pod względem niedoszacowania liczby mieszkańców, zaraz po Wrocławiu.
Z danych GUS wynika, że na koniec 2025 roku w Polsce mieszkało około 38,8 miliona osób, co oznacza wzrost o 1,5 miliona w porównaniu do danych oficjalnych. W tej liczbie zarejestrowani są 36,5 miliona Polaków oraz 2,3 miliona obcokrajowców.
Badanie oparte na „ślady życia” identyfikuje osoby na podstawie ich aktywności w różnych rejestrach administracyjnych, takich jak ewidencja ludności czy ZUS. Z uwagi na te metody, wykluczone zostały osoby, które nie spełniają określonych kryteriów.
Jak podaje profil facebookowy „Kartografia ekstremalna”, wśród miast liczących ponad 100 tysięcy mieszkańców, Częstochowa zajmuje drugą pozycję pod względem różnicy procentowej pomiędzy faktyczną a oficjalną liczbą mieszkańców, wynoszącą 12%. Przykładowo, we Wrocławiu procent ten wynosi 17%, a w Szczecinie 11,5%. Warszawa również jest niedoszacowana o ponad 11%.
Na koniec 2025 roku w Częstochowie mieszkało 225 013 osób, z czego 111 062 stanowili mężczyźni, a 113 951 kobiety. Obcokrajowcy stanowili 11,3% ogółu mieszkańców. Warto zauważyć, że we Wrocławiu ten odsetek jest znacznie wyższy, sięgając 19,5%.
Według danych GUS, liczba mieszkańców Częstochowy na koniec ubiegłego roku wynosiła 201 439, a dane meldunkowe wskazują, że liczba osób z permanentnym zameldowaniem nie przekraczała 200 tysięcy (w 2025 roku wyniosła 188,3 tys.).
Miasto Częstochowa podkreśla różnice pomiędzy danymi meldunkowymi a rzeczywistą liczbą mieszkańców. Władze miasta ostrzegają przed konsekwencjami wynikającymi z niedopełnienia obowiązku meldunkowego, ze względu na brak prawnych sankcji. Problemy te mogą wpływać na ewidencję ludności, organizację wyborów, egzekucję należności czy planowanie polityki miejskiej.
Wysoka liczba mieszkańców Częstochowy, zgodna z trendami, takimi jak wzrost liczby nowych mieszkań, świadczy o atrakcyjności miasta jako centrum pracy, edukacji i usług. Badania GUS obalają również mity o masowych emigracjach młodych ludzi, ponieważ do Częstochowy przyjeżdżają studenci oraz osoby planujące przyszłość w tym mieście.
Jednak, mimo korzystnych wyników, problem spadku liczby ludności w Polsce, w tym w Częstochowie, pozostaje aktualny, z ujemnym bilansem demograficznym wynoszącym w 2025 roku ponad 2 tysiące - więcej zgonów niż urodzin. Rozwiązanie tego problemu jest wyzwaniem dla wszystkich samorządów w kraju, zwłaszcza w kontekście spadku dzietności, mimo działań wspierających rodziny, takich jak program 800+. Zapowiedzi poprawy sytuacji demograficznej często bywają postrzegane jako populizm.