19 sierpnia 1826 roku Rada Administracyjna Królestwa Polskiego oficjalnie scaliła Starą Częstochowę z Częstochówką, a miasto planuje uświetnić tę rocznicę na kilka sposobów.
W najbliższą środę odbędą się dwie wystawy, które upamiętnią to ważne wydarzenie. Na Placu Biegańskiego wystawione zostaną prace dotyczące połączenia tych dwóch części miasta, przygotowane przez Archiwum Państwowe w Częstochowie. W Ratuszu Muzeum Częstochowskie zaprezentuje wystawę noszącą tytuł „Częstochowa Stara / Nowa. 200 lat połączenia.”
W dniu 19 sierpnia do sprzedaży wejdzie także jubileuszowy walor kolekcjonerski. Ponownie dostępne będzie okolicznościowe wydawnictwo albumowe „Od Starej do Nowej Częstochowy”, a Encyklopedia Częstochowy wzbogaci się o 200 nowych haseł.
Lovers of vintage vehicles mogą liczyć na przejazd tramwajem w tym dniu, planowane jest również nadanie wiaduktowi w ciągu Alei Najświętszej Maryi Panny nowego imienia.
WYSTAWA W PLENERZE
Przygotowana przez Archiwum Państwowe w Częstochowie plenerowa wystawa „...podniesiona do miast wielkich...” składa się z 32 posterów, które przedstawiają historię Częstochowy. Ekspozycja została podzielona na trzy części. Pierwsza dotyczy historii Starej i Nowej Częstochowy oraz jej mieszkańców, druga – połączenia tych dwóch organizmów miejskich, a trzecia koncentruje się na rozwoju miasta po tej fuzji. Materiały archiwalne pochodzą z różnych instytucji, w tym Archiwum Państwowego w Częstochowie, Muzeum Częstochowskiego oraz muzeów narodowych. Wystawa pozostanie otwarta do 18 października w Placu Biegańskiego, a jej uroczyste otwarcie zaplanowano na 19 sierpnia 2026 roku o godz. 11:00.
MAPY W RATUSZU
Na ekspozycji „Częstochowa Stara / Nowa. 200 lat połączenia” w Ratuszu prezentowane są oryginalne plany miasta z lat 1819-PRL, w tym dwa plany, które niedawno przeszły konserwację: Plan Sytuacyjny Miasta Nowej Częstochowy (1823) i Plan Gruntów Folwarku Wójtostwa Częstochowskiego (1827). Ekspozycja pokazuje urbanistyczne zmiany w Częstochowie od XIX wieku po dzień dzisiejszy. Dodatkowo prezentowane są archiwalia związane z połączeniem i rozbudową miasta. Wernisaż tej wystawy odbędzie się 19 sierpnia o godz. 11:30, a ekspozycja będzie dostępna do 18 października.
200 MEDALIKÓW JUBILEUSZOWYCH
W ramach obchodów jubileuszu wprowadzony zostanie bon kolekcjonerski, zaprojektowany przez Agnieszkę Próchniak i Natalię Muranowicz. Bony o nominale 100 MEDALIKÓW, które razem tworzą wyjątkowy zestaw na 200-lecie, będą dostępne od 19 sierpnia w siedzibie Częstochowskiej Organizacji Turystycznej oraz online. Łącznie dostępne będą 400 sztuk.
JUBILEUSZOWY ALBUM
Album „Od Starej do Nowej Częstochowy” powraca na rynek po błyskawicznej sprzedaży pierwszego wydania. Dodruk będzie dostępny 19 sierpnia za 50 zł w Ratuszu i w sklepie internetowym Muzeum Częstochowskiego.
NOWE HASEŁ W ENCYCLOPEDII
Encyklopedia Częstochowy zyska dodatkowe 200 haseł z okazji 200-lecia połączenia, co wzbogaci jej wcześniejszy zbiór 800 rekordów.
PATRON WIADUKTU
W ramach obchodów zaproponowano nadanie wiaduktowi w Alei Najświętszej Maryi Panny imienia Jana Bernharda, inżyniera odpowiedzialnego za kształtowanie urbanistyki Częstochowy. Propozycja uzyskała pozytywną opinię odpowiednich zespołów, decyzja w tej sprawie zostanie podjęta przez Radę Miasta podczas sierpniowej sesji.
PRZEJAZD ZABYTKOWYM TRAMWAJEM
Przejazd tramwajem 102Na, kursującym na trasie linii nr 3, odbędzie się w najbliższą środę w godzinach 16-19.
HISTORYCZNY KONTEKST
Do początku lat 20-tych XIX wieku Stara i Nowa Częstochowa funkcjonowały jako oddzielne jednostki. Połączenie, które miało miejsce 19 sierpnia 1826 roku, przyczyniło się do przyspieszenia rozwoju miasta. Obie części różniły się pod względem gospodarczym: Stara Częstochowa była bardziej skoncentrowana na rzemiośle i przemyśle, natomiast Częstochówka miała charakter bardziej rolniczy. Połączenie wymusiło przebudowę miasta i uporządkowanie kwestii własnościowych. W 1827 roku zainicjowano pierwsze oświetlenie uliczne oraz rozpoczęto budowę kluczowych budynków.