Aktualizacja Planu Sprawiedliwej Transformacji ma na celu uwzględnienie subregionu Północnego, w tym dofinansowanie projektów wspierających przedsiębiorstwa, inwestycje, innowacje oraz zagospodarowanie terenów poprzemysłowych.
W ramach warsztatów „Diagnoza potrzeb i identyfikacja projektów transformacyjnych Subregionu Północnego” zorganizowanych przez Związek Gmin i Powiatów Subregionu Północnego Województwa Śląskiego, wzięli udział samorządowcy oraz przedstawiciele urzędów z gmin i powiatów regionu. Spotkanie odbyło się w Starostwie Powiatowym w Częstochowie i prowadził je dr Mariusz Raczek z Centrum Rozwoju Regionalnego Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej.
Wnioski wypracowane podczas warsztatów będą pomocne w określeniu kluczowych kierunków rozwoju oraz przygotowaniu działań związanych z sprawiedliwą transformacją, które powinny znaleźć się w dalszych pracach nad aktualizacją Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji Województwa Śląskiego 2030+.
Aktualizacja Planu, podjęta na mocy uchwały Zarządu Województwa Śląskiego, ma na celu dostosowanie dokumentu do zmieniających się ram strategicznych na poziomie unijnym, krajowym i regionalnym, a także przegląd aktualnych potrzeb oraz identyfikację potencjalnych projektów transformacyjnych.
Wśród założeń aktualizacji TPT znajduje się rozszerzenie zakresu tematycznego, co obejmuje m.in.:
- branże wygaszane i dywersyfikowane (górnictwo węgla kamiennego oraz sektory okołogórnicze),
- branże wymagające pilnej dekarbonizacji (sektory wysokoemisyjne, takie jak energetyka, hutnictwo, chemia),
- kluczowe branże przemysłowe o istotnym udziale w PKB regionu, obciążone presją polityki klimatyczno-energetycznej (np. automotive),
- branże z wysokim potencjałem rozwojowym, pełniące rolę regionalnych motorów wzrostu, takie jak sektor obronny.
Zmiana zakresu terytorialnego jest istotna dla Częstochowy i samorządów subregionu; nowy dokument ma objąć całe województwo śląskie, w tym podregion częstochowski, który dotychczas nie był objęty wsparciem z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Związek Gmin i Powiatów Subregionu Północnego Województwa Śląskiego wskazał, że transformacja w regionie ma charakter przemysłowy i dotyczy przedsiębiorstw oraz terenów poprzemysłowych. W Częstochowie znajduje się 16 hałd pogórniczych i 8 wyrobisk, co potwierdza potrzebę transformacji.
Dzięki działaniom Związku oraz wsparciu przedstawicieli subregionu we władzach regionalnych, Północny Subregion ma być uwzględniony w polityce transformacyjnej Województwa Śląskiego, co ma zostać odzwierciedlone w dokumentach strategicznych unijnej perspektywy finansowej na lata 2028–2034.
Aktualnie prowadzone są prace nad pogłębioną diagnozą, mającą na celu zebranie odpowiednich danych ilościowych i jakościowych, które uzasadnią planowane wsparcie dla subregionu. Spotkanie zostało współfinansowane w ramach projektu ROZWÓJ ZIT SUBREGIONU PÓŁNOCNEGO 2025 (ETAP III).