Tlenek węgla, najczęściej kojarzony z sezonem grzewczym, stanowi zagrożenie przez cały rok, także podczas letnich upałów. Strażacy w Częstochowie oraz powiecie częstochowskim podejmują interwencje związane z podejrzeniem obecności czadu również w trakcie wysokich temperatur.
Statystyki działań przeprowadzonych przez Komendę Miejską PSP w Częstochowie od 1 czerwca do 6 sierpnia 2026 roku wskazują na 384 zgłoszenia dotyczące tlenku węgla. Dla porównania, w analogicznym okresie w 2024 roku zarejestrowano 142 zdarzenia, a w 2025 roku 191. W bieżącym roku liczba interwencji, mimo że do tej pory nie obejmuje całego sierpnia, znacznie przewyższa letnie statystyki z poprzednich lat.
Latem zagrożenie może pochodzić głównie z gazowych podgrzewaczy wody oraz innych urządzeń spalających paliwo. Wysokie temperatury zmieniają różnicę między temperaturą w wnętrzach budynków a powietrzem na zewnątrz, co może osłabiać naturalny ciąg kominowy oraz wentylację grawitacyjną. Szczelnie zamknięte okna, zasłonięte nawiewniki i kratki wentylacyjne oraz jednoczesne korzystanie z mechanicznych wyciągów powietrza mogą potęgować problem.
Warto pamiętać, że sama wysoka temperatura nie jest przyczyną powstawania tlenku węgla. Czad jest efektem niepełnego spalania, a brak wentylacji lub zakłócony ciąg kominowy mogą prowadzić do jego gromadzenia się w pomieszczeniach.
Po zgłoszeniu strażacy zabezpieczają miejsce zdarzenia i ewakuują osoby z zagrożonych obszarów, a następnie przeprowadzają pomiary z użyciem odpowiednich urządzeń. W przypadku wykrycia tlenku węgla, pomieszczenia są wietrzone, a potencjalnie niebezpieczne urządzenia wyłączane są z użytkowania. Osobom poszkodowanym udzielana jest kwalifikowana pierwsza pomoc, a w razie potrzeby wzywana jest pomoc medyczna.
Urządzenia mogą być ponownie uruchomione tylko po ich dokładnym sprawdzeniu oraz kontroli przewodów kominowych i wentylacyjnych przez wykwalifikowane osoby.
Objawy zatrucia tlenkiem węgla
Do najczęstszych objawów zatrucia należą:
- ból i zawroty głowy,
- nudności oraz wymioty,
- osłabienie i senność,
- zaburzenia równowagi i orientacji,
- przyspieszony oddech,
- utrata przytomności.
Objawy te mogą być mylone z efektami upału lub przemęczenia. Jeżeli nieprzyjemne samopoczucie występuje w trakcie korzystania z gazowego podgrzewacza wody lub ustępuje po opuszczeniu pomieszczenia, należy to traktować jako potencjalne zagrożenie.
Jak postępować w przypadku podejrzenia obecności czadu?
W takiej sytuacji należy:
- natychmiast zaprzestać korzystania z urządzenia,
- otworzyć okna i drzwi, jeżeli to możliwe,
- opuścić zagrożone pomieszczenie,
- ostrzec innych mieszkańców,
- zadzwonić pod numer alarmowy 112,
- nie wracać do pomieszczenia do czasu potwierdzenia przez służby, że miejsce jest bezpieczne.
Komenda Miejska PSP w Częstochowie podkreśla znaczenie niezasłaniania kratek wentylacyjnych oraz regularnej kontroli urządzeń gazowych i przewodów kominowych. Ważne jest również zapewnienie stałego dopływu świeżego powietrza do pomieszczeń, w których odbywa się spalanie paliwa.
Zaleca się także zainstalowanie czujki tlenku węgla, która, choć nie zastępuje przeglądów technicznych, może wcześnie ostrzec mieszkańców o potencjalnym niebezpieczeństwie.
Tlenek węgla jest bezwonny, bezbarwny i bezsmakowy. Zagrożenie to nie ustaje wraz z końcem sezonu grzewczego, dlatego należy zachować ostrożność również latem.